อยากเข้าใจว่าส่วนแบ่งอาศัยหลักใด ดูตรงนี้
หน้านี้ไม่จำเป็นสำหรับการคำนวณทั่วไป แต่มีไว้สำหรับคนที่อยากอ่านต่อว่า ส่วนแบ่งแต่ละลักษณะเกี่ยวข้องกับหลักใด และมีแหล่งอ้างอิงอะไรบ้าง
ใครได้เท่าไร
กฎหลักที่ใช้กำหนดส่วนของทายาทและการรับส่วนที่เหลือในเคสที่รองรับ
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
บิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีผู้สืบสันดาน
บุตรชายของพี่น้องชายร่วมบิดามารดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติอะเศาะบะฮ์ที่ใกล้กว่า
พี่น้องชายร่วมบิดามารดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีผู้กันที่ใกล้กว่า
บุตรชายของลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดามารดากับบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติที่ใกล้กว่า
ลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดามารดากับบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติที่ใกล้กว่า
เมื่อมีพี่น้องชายและหญิงร่วมบิดามารดา ให้แบ่งส่วนเหลือแบบชาย 2 ส่วนต่อหญิง 1 ส่วน
พี่น้องสาวร่วมบิดามารดาเป็นอะเศาะบะฮ์ร่วมกับบุตรสาวหรือหลานสาวทางบุตรชาย เมื่อไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดามารดาและไม่มีผู้กันที่ใกล้กว่า
บุตรชายของพี่น้องชายร่วมบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติอะเศาะบะฮ์ที่ใกล้กว่า
พี่น้องชายร่วมบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติอะเศาะบะฮ์ที่ใกล้กว่า
ปู่ทางบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีบิดา ไม่มีผู้สืบสันดาน และไม่มีพี่น้องในเคสปู่กับพี่น้อง
บุตรชายของลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดากับบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติที่ใกล้กว่า
ลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดากับบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีญาติที่ใกล้กว่า
เมื่อมีพี่น้องชายและหญิงร่วมบิดา ให้แบ่งส่วนเหลือแบบชาย 2 ส่วนต่อหญิง 1 ส่วน
พี่น้องสาวร่วมบิดาเป็นอะเศาะบะฮ์ร่วมกับบุตรสาวหรือหลานสาวทางบุตรชาย เมื่อไม่มีพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือพี่น้องชายร่วมบิดาที่กันสิทธิ์
เมื่อไม่มีบุตรชายและมีหลานชายกับหลานสาวทางบุตรชาย ส่วนเหลือแบ่งโดยหลานชาย 2 ส่วนต่อหลานสาว 1 ส่วน
หลานชายทางบุตรชายเป็นอะเศาะบะฮ์รับส่วนเหลือเมื่อไม่มีบุตรชาย
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
เมื่อผลรวมส่วนฟัรฎูที่มีสิทธิ์จริงเกิน 1 ให้ลดส่วนของผู้รับฟัรฎูทุกฝ่ายตามสัดส่วนเดิมจนผลรวมเท่ากับ 1 โดยไม่เลือกตัดสิทธิ์เฉพาะบางฝ่าย
บิดาได้รับ 1/6 และส่วนเหลือ เมื่อมีผู้สืบสันดานหญิงแต่ไม่มีผู้สืบสันดานชาย
ปู่ทางบิดาได้รับ 1/6 และส่วนเหลือ เมื่อไม่มีบิดา มีผู้สืบสันดานหญิงเท่านั้น และไม่มีเคสปู่กับพี่น้อง
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
บิดาได้รับ 1/6 เมื่อมีบุตรชายหรือหลานชายทางบุตรชาย
พี่น้องสาวร่วมบิดามารดาตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปได้รับรวมกัน 2/3 เมื่อไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดามารดาและไม่มีผู้สืบสันดานชาย
พี่น้องสาวร่วมบิดามารดา 1 คนได้รับ 1/2 เมื่อไม่มีผู้สืบสันดานชาย ไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดามารดา และไม่ถูกบุพการีชายกัน
ย่าหรือยายที่มีสิทธิ์ได้รับรวมกัน 1/6; หากทั้งสองมีสิทธิ์ให้แบ่ง 1/6 ร่วมกัน
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
พี่น้องร่วมมารดาตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปได้รับรวมกัน 1/3 และแบ่งเท่ากันโดยไม่แยกชายหญิง
พี่น้องร่วมมารดา 1 คนได้รับ 1/6
มารดาได้รับ 1/3 เมื่อไม่มีผู้สืบสันดานและมีพี่น้องน้อยกว่า 2 คน
มารดาได้รับ 1/6 เมื่อมีผู้สืบสันดาน
มารดาได้รับ 1/6 เมื่อมีพี่น้องรวมตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป แม้พี่น้องนั้นอาจถูกกันโดยทายาทที่ใกล้กว่า
ปู่ทางบิดาได้รับ 1/6 เมื่อไม่มีบิดา มีผู้สืบสันดานชาย และไม่มีเคสปู่กับพี่น้อง
พี่น้องสาวร่วมบิดาได้รับรวม 1/6 เพื่อเติมส่วนของพี่น้องสาวร่วมบิดามารดา 1 คนให้ครบ 2/3 เมื่อไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดา
พี่น้องสาวร่วมบิดาตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปได้รับรวมกัน 2/3 เมื่อไม่มีพี่น้องร่วมบิดามารดาที่มีผลกันสิทธิ์ ไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดา และไม่มีผู้สืบสันดานชาย
พี่น้องสาวร่วมบิดา 1 คนได้รับ 1/2 เมื่อไม่มีพี่น้องร่วมบิดามารดาที่มีผลกันสิทธิ์ ไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดา และไม่มีผู้สืบสันดานชาย
เมื่อมีบุตรสาว 1 คน และไม่มีบุตรชายหรือหลานชายทางบุตรชาย หลานสาวทางบุตรชายได้รับรวม 1/6 เพื่อเติมสองในสาม
หลานสาวทางบุตรชายตั้งแต่ 2 คนขึ้นไปได้รับรวม 2/3 เมื่อไม่มีบุตรชาย บุตรสาว หรือหลานชายทางบุตรชาย
หลานสาวทางบุตรชาย 1 คนได้รับ 1/2 เมื่อไม่มีบุตรชาย บุตรสาว หรือหลานชายทางบุตรชาย
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
หลักการแบ่งมรดกที่เกี่ยวข้อง
ผู้สืบสันดานชายหรือหญิงกันสิทธิ์พี่น้องร่วมมารดา
บิดากันสิทธิ์ปู่ทางบิดา
บิดากันสิทธิ์ย่าฝ่ายบิดา แต่ไม่กันยายฝ่ายมารดา
บิดากันสิทธิ์พี่น้องและญาติอะเศาะบะฮ์สายข้างที่อยู่ต่ำกว่า
บุตรชายของพี่น้องชายร่วมบิดามารดากันญาติสายข้างที่ต่ำกว่า
พี่น้องชายร่วมบิดามารดากันพี่น้องร่วมบิดาและญาติอะเศาะบะฮ์สายข้างที่ต่ำกว่า
บุตรชายของลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดามารดากับบิดากันบุตรชายของลุง/อาที่ร่วมบิดา
ลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดามารดากับบิดากันลุง/อาร่วมบิดาและบุตรชายของลุง/อา
พี่น้องสาวร่วมบิดามารดาที่เป็นอะเศาะบะฮ์ร่วมกับผู้สืบสันดานหญิงกันพี่น้องร่วมบิดาและญาติสายข้างที่ต่ำกว่า
บุตรชายหรือหลานชายทางบุตรชายกันสิทธิ์พี่น้องและญาติอะเศาะบะฮ์สายข้าง
มารดากันสิทธิ์ย่าและยาย
บุตรชายของพี่น้องชายร่วมบิดากันลุง/อาและบุตรชายของลุง/อาที่ต่ำกว่า
พี่น้องชายร่วมบิดากันญาติอะเศาะบะฮ์สายข้างที่ต่ำกว่า
ปู่ทางบิดากันพี่น้องร่วมมารดาและญาติสายข้างต่ำกว่าพี่น้อง แต่ไม่รวมการวินิจฉัยปู่ร่วมกับพี่น้องแท้/ร่วมบิดา
ลุงหรืออาฝ่ายบิดาที่ร่วมบิดากับบิดากันบุตรชายของลุง/อา
พี่น้องสาวร่วมบิดาที่เป็นอะเศาะบะฮ์ร่วมกับผู้สืบสันดานหญิงกันญาติสายข้างที่ต่ำกว่า
บุตรชายกันสิทธิ์หลานชายและหลานสาวทางบุตรชาย
บุตรสาวตั้งแต่ 2 คนกันหลานสาวทางบุตรชายเมื่อไม่มีหลานชายทางบุตรชายมาทำให้เป็นอะเศาะบะฮ์
พี่น้องสาวร่วมบิดามารดาตั้งแต่ 2 คนกันสิทธิ์พี่น้องสาวร่วมบิดา เมื่อไม่มีพี่น้องชายร่วมบิดามาทำให้เป็นอะเศาะบะฮ์
สามีและภรรยาไม่รับส่วนเพิ่มจากร็อด ส่วนฟัรฎูของคู่สมรสคงเดิม
ถ้ามีผู้รับร็อดที่มีสิทธิ์ตั้งแต่ 2 ประเภทขึ้นไป ให้แจกส่วนคงเหลือแก่ประเภทเหล่านั้นตามสัดส่วนของส่วนฟัรฎูก่อนร็อด
เปิดใช้ร็อดเฉพาะเมื่อไม่มีอะเศาะบะฮ์ ผลรวมฟัรฎูน้อยกว่า 1 และบริบทของเคสยืนยันว่า Bayt al-Mal ไม่มีหรือไม่เป็นระบบตามเงื่อนไขที่หลักชาฟิอีใช้รองรับการร็อด
เมื่อผู้รับร็อดหลายคนอยู่ในประเภทเดียวกัน ส่วนของประเภทนั้นแบ่งแก่สมาชิกตามวิธีแบ่งภายในประเภทเดิม โดยกลุ่มที่มีส่วนเท่ากันแบ่งเท่ากัน
ถ้ามีผู้รับร็อดที่มีสิทธิ์เพียงประเภทเดียว ให้ประเภทนั้นรับส่วนคงเหลือที่แจกได้ทั้งหมดภายหลังคงส่วนคู่สมรสไว้แล้ว
ถ้าเหลือเพียงคู่สมรสและไม่มีผู้รับร็อดที่มีสิทธิ์อื่น ระบบไม่เพิ่มส่วนให้คู่สมรสและต้องคงส่วนที่เหลือเป็น unresolved แทนการเดา
สามี + มารดา + ปู่ฝ่ายบิดา + พี่น้องสาวหนึ่งคน (ร่วมบิดามารดาหรือร่วมบิดา) เป็นอักดะรียะฮ์: ตั้งจาก 6 อาวล์เป็น 9 แล้วรวมส่วนปู่กับพี่น้องสาวและแบ่ง 2:1 จนตัศฮีห์เป็น 27: สามี 9 มารดา 6 ปู่ 8 พี่น้องสาว 4
กรณีสามี + บิดา + มารดา โดยไม่มีผู้สืบสันดานและพี่น้องรวมไม่ถึง 2 คน: สามีได้ 1/2 มารดาได้ 1/3 ของส่วนที่เหลือหลังสามี (=1/6) และบิดารับส่วนที่เหลือ (=1/3)
กรณีภรรยา + บิดา + มารดา โดยไม่มีผู้สืบสันดานและพี่น้องรวมไม่ถึง 2 คน: ภรรยารวมกันได้ 1/4 มารดาได้ 1/3 ของส่วนที่เหลือหลังภรรยา (=1/4) และบิดารับส่วนที่เหลือ (=1/2)
ปู่ฝ่ายบิดาจะเข้าสู่กฎปู่กับพี่น้องเฉพาะเมื่อไม่มีบิดาและมีพี่น้องร่วมบิดามารดาหรือร่วมบิดาที่ยังมีสิทธิ์หลังใช้กฎกันสิทธิ์; พี่น้องร่วมมารดาไม่เข้ากฎนี้ และผู้สืบสันดานชายกันพี่น้องก่อนเข้าสู่กฎพิเศษ
เมื่อพี่น้องร่วมบิดามารดาและร่วมบิดาอยู่พร้อมกัน ให้เอาพี่น้องร่วมบิดามานับร่วมในการเปรียบเทียบส่วนของปู่ (มุอ๊าดดะฮ์) แล้วจึงจัดส่วนที่เหลือแก่พี่น้องตามลำดับความใกล้ของสายร่วมบิดามารดา โดยแยกอักดะรียะฮ์ออกเป็นกฎเฉพาะ
เมื่อไม่มีเจ้าของฟัรฎูร่วมกับปู่และพี่น้องที่เข้าเกณฑ์ ให้ปู่รับสิ่งที่ดีกว่าระหว่างมุกอซะมะฮ์ (นับปู่เสมือนพี่น้องชายหนึ่งคน) กับหนึ่งในสามของทรัพย์ทั้งหมด
เมื่อมีเจ้าของฟัรฎูร่วมด้วย ให้หักฟัรฎูก่อน แล้วปู่ได้สิ่งที่ดีกว่าระหว่าง 1/6 ของทั้งกอง, 1/3 ของส่วนเหลือ และมุกอซะมะฮ์ของส่วนเหลือ; หากส่วนเหลือไม่ถึง 1/6 ให้คง 1/6 แก่ปู่และให้อาวล์ทำงาน โดยพี่น้องตกไป
สามี + มารดาหรือย่า/ยายที่มีสิทธิ์ + พี่น้องร่วมมารดาอย่างน้อย 2 คน + มีพี่น้องชายร่วมบิดามารดาอย่างน้อย 1 คน โดยไม่มีผู้สืบสันดาน บิดา หรือปู่: หลังสามี 1/2 และมารดา/ย่า/ยาย 1/6 ให้หนึ่งในสามแก่พี่น้องร่วมมารดาและพี่น้องร่วมบิดามารดาทั้งหมดร่วมกันแบบเท่ากันต่อหัว ไม่แยกชายหญิง
ถ้าแบ่งแล้วมีส่วนเหลือ
กฎที่บอกว่าส่วนคงเหลือควรไปทางไหนเมื่อคำนวณสิทธิ์ทายาทเสร็จแล้ว
เมื่อคำนวณสิทธิ์ทายาทที่รองรับครบแล้ว ยังมีส่วนคงเหลือ ไม่มีอะเศาะบะฮ์ และยืนยันว่า Bayt al-Mal มีและเป็นระบบ ให้คงส่วนทายาทเดิมทั้งหมดและกำหนดส่วนคงเหลือเป็นปลายทาง Bayt al-Mal แยกจากรายการทายาท
หากยังไม่ทราบหรือยังไม่ยืนยันสถานะ Bayt al-Mal ห้ามเดาปลายทางของส่วนคงเหลือ และต้องคง unresolved remainder ตามเดิม
ทำส่วนแบ่งให้เป็นจำนวนหุ้นเต็ม
กฎตัศฮีห์ที่ช่วยปรับฐานหุ้นให้แบ่งต่อคนเป็นจำนวนเต็ม โดยไม่เปลี่ยนสิทธิ์เดิม
หุ้นรวมของแต่ละกลุ่มต้องเท่ากับหุ้นต่อคนคูณจำนวนสมาชิก และต้องสอดคล้องกับ groupShare เดิมโดยไม่เปลี่ยนสัดส่วน
หลังคำนวณสิทธิ์ขั้นสุดท้ายแล้ว ให้หาฐานหุ้นที่น้อยที่สุดซึ่งทำให้ส่วนต่อคนของผู้รับทุกกลุ่มและส่วน unresolved แปลงเป็นจำนวนหุ้นเต็มได้ทั้งหมด
ส่วนต่อคนเดิมต้องคงค่าเดิม และเมื่อคูณด้วย correctedBase แล้วต้องได้จำนวนหุ้นเต็มของบุคคลแต่ละคน
Tashih เปลี่ยนเฉพาะการแสดงผลเป็นจำนวนหุ้นเต็ม ห้ามเปลี่ยน groupShare, perPersonShare, fixed/residuary/radd components หรือสถานะ unresolved ที่ได้จากขั้นก่อนหน้า
ถ้ามีส่วนคงเหลือที่ระบบยังไม่ตัดสินผู้รับ ให้แปลงส่วนดังกล่าวเป็น unresolvedUnits ตามฐานที่แก้แล้ว แต่ห้ามนำไปเพิ่มให้ผู้รับรายใดเอง
มรดกหลายทอด
กฎที่ใช้พาสิทธิ์จากกองมรดกหนึ่งไปยังอีกกอง เมื่อมีการเสียชีวิตต่อกันตามลำดับที่ทราบ
ตารางญามิอะฮ์
กฎสำหรับแสดงการรวมฐานหลายทอดในรูปแบบคลาสสิก โดยไม่เปลี่ยนสิทธิ์หรือจำนวนเงินจริง